Op onregelmatige basis recenseer ik nieuw verschenen CDs voor Tijdschrift de Klarinet. Exact een jaar geleden recenseerde ik het album Calefax – An American Rhapsody.
Calefax, het innovatieve Nederlandse rietkwintet, zowel grondlegger vàn als synoniem mét deze bezetting, begint aan een boeiende muzikale reis door de 20e-eeuwse Amerikaanse muziek met hun nieuwste album, An American Rhapsody. De nieuwste muzikale vrucht laat de kenmerkende benadering van klassieke arrangementen van Calefax horen en hun niet aflatende inzet om minder bekende hoeken van het muzikale landschap te verkennen.
De leden van Calefax, Oliver Boekhoorn (hobo), Bart de Kater (klarinet, de opvolger van Ivar Berix), Raaf Hekkema (saxofoon), Jelte Althuis (basklarinet) en Alban Wesly (fagot), creëren samen een geluid dat zowel technisch gepolijst als emotioneel innemend is. An American Rhapsody opent met George Gershwins iconische “Rhapsody in Blue”, een passende, hetzij wat belegen keuze die toch nog weet te boeien met zijn mix van jazz en klassieke elementen. De interpretatie van het kwintet vangt de essentie van de tijdloze compositie en weet er tegelijkertijd een eigenzinnige Calefax-draai aan te geven.
Geheel passend bij de tijdgeest heeft het album een diverse en inclusieve benadering, waarbij de schijnwerpers worden gericht op componisten van diverse pluimage, die ieder een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de muziek die het Amerikaanse continent heeft voortgebracht. Zo brengen ze een hommage aan het werk van zwarte en joodse componisten én laten ze de diepgaande invloed horen die de toonkunstenaars hebben gehad op zowel populaire als klassieke muziek.
Het resulterende repertoire op dit album is een aangename mix van bekende en minder bekende composities. Naast Gershwin duikt Calefax in het werk van Samuel Barber en Florence Price, maar ook Duke Ellington, Billie Holiday en Stevie Wonder zijn van de partij. Elk stuk is zorgvuldig gearrangeerd. Saxofonist Raaf Hekkema en basklarinettist Jelte Althuis zijn het brein van de arrangementen. Niet onlogisch, aangezien ze de typische bezetting en diens mogelijkheden toch al een goeie 37 jaar met elkaar verkennen.
In hun verkenning van Amerikaanse muziek doorkruist Calefax verschillende genres en stijlen, moeiteloos bewegend van klassiekers met jazzinvloeden zoals Duke Ellingtons “Satin Doll” en “In a Sentimental Mood” tot de soulvolle swing van Billie Holiday’s “God Bless the Child”. Maar An American Rhapsody is meer dan alleen een verzameling opmerkelijke arrangementen: het is een viering van Amerika’s diverse culturele erfgoed. Het album belicht de caleidoscoop van invloeden die de Amerikaanse muziek hebben gevormd, van jazz tot klassiek, van Afrikaanse ritmes tot Europese tradities. Door de complexiteit van het Amerikaanse muzikale landschap te omarmen, nodigt Calefax luisteraars uit om een fascinerende en verrijkende muzikale reis te maken. En wie weet: een reis die uitnodigt tot wederzijdse interesse en begrip.
Bram Faber 